Oedeemfysiotherapie

Wat is oedeem?

Oedeem is een vochtopeenhoping in een deel van het lichaam. Dit uit zich in een gevoel van spanning of stuwing van de huid, pijnlijk of tintelend gevoel en toename van de omvang van het lichaamsdeel. 

Oedeem gaat niet vanzelf over. Als u denkt dat er bij u oedeem ontstaat, neemt u dan direct contact op met uw huisarts of specialist. In overleg besluit u of er verder onderzoek en/of behandeling gewenst is. U kiest dan voor een behandelaar die terzake kundig is. Uw oedeemfysiotherapeut behandelt niet alleen het lymfoedeem adequaat maar is tevens een deskundige op het gebied van bewegen en houding.

Er zijn verschillende soorten oedeem

  • Lymfoedeem (nadat lymfklieren verwijderd zijn door een operatie, of aangeboren)
    • primair lymfoedeem (is een aangeboren aandoening, a.g.v. onvoldoende aangelegd of niet goed functionerend lymfsysteem)
    • secundair lymfoedeem (beschadiging van lymfevaten a.g.v. b.v. een operatie of als complicatie van
      bestraling)
    • Tertiair oedeem (a.g.v. bestraling en/of chemotherapie of medicijnen)
  • Traumatisch oedeem (a.g.v. een ongeval)
  • Veneus oedeem (a.g.v. van trombose of operatie van bloedvaten)
  • Lipoedeem (ongelijke vetverdeling over het lichaam, oorzaak is niet bekend)
Behandelingsmogelijkheden

De behandeling door een oedeemfysiotherapeut bestaat uit

  • Compressietherapie: Om de afname in omvang zo snel mogelijk te realiseren zal er in de meeste gevallen gebandageerd worden. Deze bandages zijn vervelend maar een belangrijk onderdeel van de therapie. Als het overschot aan vocht weg is zal er meestal een therapeutisch elastische kous worden aangemeten om het effect van de therapie te behouden.
  • Manuele lymfedrainage: Dit is een massagetechniek gericht op stimulering van de afvoer van lymfevocht en het bevorderen van de functie van niet-aangedane lymfevaten c.q. knopen.
  • Oefentherapie: In veel gevallen bestaat er naast het lymfoedeem ook een bewegingsbeperking in het operatiegebied. Ook kan bewegingsomvang en spierkracht afgenomen zijn, mede door het lymfoedeem. Door de oefeningen die u krijgt van uw oedeemfysiotherapeut kunt u de functie van uw ledemaat verbeteren. Op www.lymfoedeem.nl staan filmpjes die helpen om de oefeningen goed uit te voeren. Er zijn 3 verschillende filmpjes, oefeningen algemeen, oefeningen staand voor het been en oefeningen liggend voor been en arm.
  • Ademtherapie: Specifieke oefeningen met betrekking tot uw ademhaling verbeteren de afvoer van lymfevocht.
    Voorlichting: Uw wordt voorgelicht over huidverzorging, voeding, preventie en zelfhulp. Dit zijn zaken waarmee u zelf aan de slag kunt gaan. Tevens wordt u begeleid in het opbouwen van uw dagelijkse activiteiten.
  • Lymftaping: Hierbij wordt gebruikt gemaakt van een specifieke tape die een liftende werking heeft. Hierdoor kan de onderhuidse circulatie verbeteren en de afvoer van lymfevocht bevorderd worden.
Andere behandelingsmogelijkheid
  • Chirurgisch: Als er functieverlies is en er na drie maanden geen effect is opgetreden met conservatieve therapie, kan chirurgie overwogen worden.
  • Therapeutisch elastische kousen (TEK): TEK zijn op maat gemaakte kousen die een druk op uw armen/benen uitoefenen. Deze druk zorgt voor een optimale afvoer van vocht en afvalstoffen richting uw hart. Door deze TEK kan er geen vocht ophopen in uw benen, uw klachten worden minder. TEK zijn iets anders dan een steunkousen. De naam (steun)kousen is voorbehouden aan kousjes en panty's uit de winkel die lichte steun geven.
    • Bij Fysiotherapie Kemps&Maas is het mogelijk om in de praktijk TEK aan te laten meten door Anny Willemsen. Zij komt op afspraak.
Vergoedingen

Alle zorgverzekeraars vergoeden oedeemfysiotherapie. De eerste 20 behandelingen worden vergoed uit de aanvullende verzekering of, als u niet of onvoldoende aanvullend verzekerd bent, moet u zelf betalen. De vervolgbehandelingen worden vergoed uit de basisverzekering waarbij eerst het "eigen risico" wordt aangesproken. Lymfoedeem wordt door de zorgverzekeraars langdurig vergoed. Uw oedeemfysiotherapeut is lid van de NVFL. Deze vakvereniging staat voor kwaliteit en nascholing en zorgt voor de belangenbehartiging bij zorgverzekeraars, politiek en verwijzers.

Tips

Tip 1: Draag geen knellende kleding, de afvoer van lymfevocht kan hierdoor geblokkeerd worden.

Tip 2: Beweeg! Het is belangrijk dat u weer zo snel mogelijk in uw dagelijks ritme komt.

Tip 3: Voorkom overbelasting, bijvoorbeeld overmatig zwaar tillen.

Tip 4: Wees alert op wondjes, hierdoor kunnen vervelende ontstekingen ontstaan (erysipelas).